Bromo vulkaan met kinderen

De Bromo vulkaan is een van de meest actieve vulkanen en de bekendste berg op het eiland Java. Zeker niet de hoogste, maar wel één met indrukwekkende krater en de ligging is super. Samen met twee andere vulkanen ligt de Bromo vulkaan in een zee van zand, lavazand. De zonsopkomst hier staat bij velen dan ook hoog op de bucketlist. Zo ook bij ons. Maar ja, wij zijn dan wel soort van aan het backpacken, maar hebben toch rekening te houden met dat kleine mannetje dat met ons meereist. Doen of niet? We hebben er zeker wel een paar nachtjes over geslapen, maar de conclusie was steeds weer: we krijgen spijt als we het niet doen. En dat was terecht.

03:15, de wekker. En dan gaan we op pad!

Slapen doen we amper, zou het van de spanning komen? De vulkaan hebben we al zien roken vandaag dus we weten een beetje wat ons te wachten staat. Om 03:15 uur worden we gewekt. We pakken wat spullen bij elkaar. Water, wat koekjes en de camera natuurlijk. Fynn maken we op het laatste moment wakker. Hij houdt zijn pyjama lekker aan en we trekken er een joggingbroek en warme trui overheen. Met de hitte die we gewend zijn, waarbij het 's nachts niet kouder dan 24 graden wordt, valt de temperatuur ons eigenlijk nog mee. Een graad of vijf schatten we.

Als we Fynn vertellen dat de jeep op ons staat te wachten is hij gelijk wakker. Hij heeft meer praatjes dan wij hebben deze vroege morgen. We delen een jeep met andere reizigers die elders al zijn opgepikt. Zo zie je maar, uiteindelijk kom je allemaal in eenzelfde jeep terecht. De jeeps zijn (meestal) overdekt. Fynn zit voorin, naast een van de medereizigers en de chauffeur. De andere vier passagiers zitten achterin de laadbak. Wel stoer natuurlijk, maar iets minder comfortabel.

In het pikkedonker dalen we af, de asfaltweg houdt op en we rijden dwars over de zandvlakte. We zien niks, alleen in de verte de lichten van de andere jeeps. Je denkt dat je de enige bent wanneer je om kwart over drie uit je bed getrommeld wordt, maar heel het dorp is rond deze tijd natuurlijk wakker. Hier leven ze van. Jeepchauffeurs, de warme jassenverhuurders, de dames van de magneetjes en ansichtkaarten, de eigenaren van de winkeltjes waar je je warme bakje koffie of thee haalt en de paardenmannen natuurlijk. Ergens aan de andere kant van deze immense vlakte gaan we weer naar boven. We zigzaggen het smalle asfaltweggetje op. Niet bang voor tegenliggers, want alle neuzen staan dezelfde kant op. De berg is zo'n 400 meter hoger dan de Bromo vulkaan en ligt er vlakbij. Zo kijk je uit over de drie vulkanen en het maanlandschap eromheen.

De jeep parkeren we ergens in de berm en onze chauffeur drukt ons op het hart zijn kentekenplaat te onthouden. Maak er voor het gemak een foto van, want je zit echt niet als enige in een rode jeep. We volgen de stroom reizigers en belanden al gauw in een straatje van winkeltjes. We besluiten nog even wat te drinken voor we verder klimmen. En voor je het weet zijn we onderdeel van een groep scholieren. Fynn is uiteraard de blikvanger. We zullen ze deze ochtend nog vaak tegenkomen. De klim naar het uitzichtpunt stelt overigens niet zoveel voor, goed te doen met kids van alle leeftijden.

En dan begint het wachten. Wij kozen ervoor om om beurten ons plekje op het uitzichtplateau te verdedigen, zo kon de ander even met Fynn op pad. Want die gaat daar natuurlijk niet een uur lang wachten tot de zon zijn eerste stralen laat zien. Die wil steentjes gooien en rondlopen.

Tip: eenmaal boven staat iedereen op het grote uitzichtplateau. Rechts ervan heb je nog twee kleinere uitkijkpunten waar het een stuk minder druk is. Die zie je in het donker alleen nog niet. Het ligt iets lager maar het uitzicht is er net zo mooi. Reis je met kleinere kids dan zijn deze twee plateaus zelfs fijner. De kids kunnen dan namelijk zelf door het hekje kijken. Zo turen ze niet tegen een betonnen muurtje en tal van benen aan van reizigers die op dat muurtje geklommen zijn voor nog beter zicht.

05:15 uur: langzaam verlicht de zon het maanlandschap rondom de Bromo vulkaan

Rond kwart over vijf is het dan zo ver, links is de lucht al helemaal oranje en rood, terwijl de Bromo vulkaan nog in het duister gehuld is. Alleen de niet-ophoudende rookpluimen verraden z'n plek. Dan wordt langzaam ook de Bromo vulkaan verlicht door de zon. Het dorpje aan de rand van de kliffen laat zien hoe groot de vulkaan eigenlijk is. Zo'n dorpje lijkt ineens piepklein. We kunnen hier wel uren naar kijken, super! De mist hangt nog in het dal, de pieken van de vulkanen erbovenuit en in het midden de Bromo vulkaan waar flinke rookpluimen uit opstijgen. En de kleuren van de lucht veranderen voortdurend. Geel, oranje, roze, rood en blauw. Adembenemend en zeker een van de hoogtepunten tot nu toe.

Laat je vooral niet opjagen als de meeste reizigers teruggaan naar hun jeep, want juist als de zon de omgeving verlicht heb je het mooiste licht (voor de foto's). Maar focus niet alleen op het maken van foto's. Geniet ook even zonder camera van de schoonheid van de natuur. Leg dit beeld voor eeuwig vast in je geheugen. Daar kan geen foto tegenop. Hoe bijzonder en hoe gaaf is het wel niet dat je de Bromo vulkaan met kinderen bezoekt!

Als we terugkomen bij onze jeep rijden we in een file naar beneden. Nu begint het actieve deel van de trip. Middenin het maanlandschap worden we afgezet, opgewacht door cowboys te paard. In de verte liggen de vulkanen en bergen. Ze bieden je een ritje aan tot onderaan de trap naar de krater. Voor het geld hoef je het niet te laten, ze willen er 20.000 rupiah voor hebben (zo'n 1,50 euro). Toch besluiten we te lopen, dat heeft zo iets magisch. Dat zelf doen, ontdekken en de beloning als je boven bent.

De klim valt ons best een beetje tegen, als in 'zwaarte'. Ondanks dat het pas een uur of zes is, is het al behoorlijk warm. Genoeg plekken om even op adem te komen, maar geen schaduw. De trap heeft 249 treden, helemaal tot aan de rand van de krater. De treden bovenaan de trap zijn bedekt met een laag zand, as, aarde, hoe je het noemen wilt. Van treden is dus bijna geen sprake meer. Goed vasthouden dus. Met Fynn in de rugdrager wil je hier niet onderuit gaan.

En dan staan we hijgend en puffend bovenaan. Letterlijk op de kraterrand, een smal paadje, elkaar passeren gaat net. Een enorm kabaal komt uit de diepte omhoog, moeder natuur laat weten dat ze er is. Een simpel betonnen hekje moet voorkomen dat we er in glijden. Nee, voor jonge kids is hier bovenaan staan best een beetje tricky. Fynn zit gelukkig in de rugdrager. Hijzelf vindt het ook spannend, zegt hij. En dat is het ook. Zeker als je later leest dat deze vulkaan een keer spontaan is uitgebarsten.

Hiermee komt er ook een einde aan de trip en begint de rit terug naar het dorp. Voor ons was dit nog maar een kwartier rijden. Rond half 9 die ochtend kwamen wij hier weer aan, moe maar voldaan. En precies op tijd voor het ontbijt. Al met al ben je zo'n 5 uur onderweg.

De Bromo vulkaan met kinderen geschikt? Jazeker! Maar hou ze alsjeblieft goed vast wanneer je je waagt aan de klim omhoog. Dat is het enige punt waarbij we niet volmondig "ja, doen!" zeggen. Maar je kunt natuurlijk ook om beurten boven kijken terwijl de ander met de kinderen beneden blijft. Twijfel je vanwege het vroege opstaan? Niet doen, die ene keer vroeg je bed uit is het meer dan waard!

Hoe kom je er?

Wij zijn op wereldreis, dus we boeken geen kant-en-klaar-tourtje. Dat zou te makkelijk en bovendien veel te duur zijn. Die kant-en-klare tours zijn er wel hoor, vanuit Surabaya of Malang. Kom je in Surabaya aan met de trein dan kun je gelijk doorrijden met een privéchauffeur of gedeelde minibus naar de Bromo. Wij doen het net even anders, de backpacker-way. We proberen met het openbaar vervoer zo dichtbij mogelijk te komen. Dat plaatsje heet Probolinggo.

Wij pakken vanuit Yogyakarta de trein naar Surabaya, een (dagelijkse) rit van zo'n vier uur, en komen daar rond 20:00 uur aan. De trein naar Probolinggo vertrekt de volgende ochtend om 09:00 uur alweer. Dus voor de rust boeken we in Surabaya twee nachtjes. Dan hebben we even een dag niks, zwembad!

De trein van Surabaya naar Probolinggo is een korte rit, zo'n twee uur. En dan sta je op het treinstation van Probolinggo. Openbaar vervoer rijdt er niet, althans niet vanaf het station, dus je bent al gauw overgeleverd aan de mannetjes die je maar wat graag naar de Bromo vulkaan brengen. Cemoro Lawang is het dorpje vanwaar bijna alle Bromotours vertrekken, het ligt zo'n anderhalf uur rijden bij Probolinggo vandaan. Ook ons hotel is daar gelegen.

Wat kost het?

Een bezoek aan de Bromo vulkaan met kinderen is zeker niet goedkoop. We sluiten een dealtje om voor 1.000.000 rupiah, omgerekend bijna € 70,-, gebracht en gehaald te worden (we moeten zeker zijn dat we op tijd terug zijn voor de trein, de volgende ochtend al). En ook de nachtelijke jeepexcursie naar de Bromo vulkaan zit bij de prijs in. De entreegelden zijn nog niet inbegrepen. Afdingen moet! Wij denken, achteraf, dat het nog wel iets goedkoper gekund had. Zeker als je je met de bemo laat afzetten bij het officiële busstation in Probolinggo. Daar vertrekken de goedkopere minibussen richting Cemoro Lawang. Deze gaan echter pas rijden als de bus vol zit (10 of 15 personen). Een gokje in het laagseizoen.

Tip: als je de tijd hebt, plan je bezoek aan de Bromo vulkaan dan op een doordeweekse dag. In het weekend betaal je fors meer. Entree doordeweeks: 217.000 rupiah (IDR). Entree op weekenddagen (en feestdagen): 317.000 rupiah.

De treinkaartjes van Yogyakarta naar Surabaya en vervolgens naar Probolinggo koop je gemakkelijk online. De site is in het Indonesisch, maar spreekt voor zich.

Waar slapen we?

We speuren het internet af op zoek naar een fijn hotel in het plaatsje Cemoro Lawang. Dit dorpje is zo ongeveer het dichtstbijzijnde dorp bij de Bromo vulkaan. De vreselijkste horrorervaringen worden gedeeld op het net. Nee, al snel is duidelijk dat we hier geen fijn comfortabel hotel gaan krijgen. We kiezen voor Bromo Permai 1, een goede gok. Kosten: 45 euro (IDR 600.000) voor een standaard driepersoonskamer inclusief ontbijt. Waar de meeste hotels in het dorpje liggen, is Bromo Permai 1 net buiten het dorp maar wel al net in het Bromo nationaal park. Je betaalt bij een slagboom IDR 10.000 conservation fee om het dorp in te komen.

We lopen vanaf de parkeerplaats van het hotel zo het uitzichtpunt op en we zien de Bromo vulkaan in de verte al roken. Prima locatie dus. Het hotel moet in het hoogseizoen goed druk zijn, gezien het grote restaurant dat erbij zit. Als wij er zijn is er slechts een handjevol andere reizigers. Het regent en het is koud hier op ruim 2200 meter hoogte. Als we uitstappen komt er gelijk een verkoper met Bromo ijsmutsen aanlopen. Geen overbodige luxe. De ruime, eenvoudige kamers zijn gehorig en douchen slaan we maar een nachtje over. Maar een thermoskan warm water staat klaar voor verse koffie en het bed heeft een heerlijk warme deken. En tja, wat slapen we hier nou? Om 03:15 worden we gewekt en start ons avontuur.

Tip: vermijd een bezoek op Indonesische feestdagen of (lange) weekenden. Naar verluidt komt 90% van de bezoekers uit eigen land. Zij plannen hun bezoek meestal op die dagen. En dan is het dus onwijs druk!

Wat nemen we mee?

• Warme kleding (wij hadden een joggingbroek aan met warme trui en een windjack). Probeer iets aan te trekken dat je ook gemakkelijk weer uit kan doen (laagjes). Zodra de zon op is wordt het gelijk een stuk warmer en toen we bij de trap naar de kraterrand waren, hadden we het liefst alweer een korte broek en t-shirt aan gehad. Tip: geen zin om warm spul mee te sjouwen je gehele reis? Er worden winterjassen verhuurd en mutsen en sjaals verkocht bovenop de berg.
• Water, je zit best wel even te wachten en je wil je beste plek natuurlijk niet afgeven omdat je wat te drinken wilt halen bij een van de winkeltjes. Ook voor de klim naar de kraterrand is het geen overbodige luxe.
• Wat te eten, je hebt per slot van rekening nog niet ontbeten als je op pad gaat. Er wordt in de winkeltjes ook genoeg verkocht. Eenmaal terug bij je accommodatie staat het ontbijt klaar.
• Iets voor je kids om het wachten te verzachten. De iPad bijvoorbeeld. Je telefoon heb je waarschijnlijk zelf in je hand om foto's te maken. Het is te donker voor een gewoon spelletje of een boek.
• De rugdrager. Zeker als je na zonsopkomst ook de kraterrand beklimt, is een rugdrager voor jonge kids geen overbodige luxe. Naast dat de trap aan het eind van de hike een behoorlijke klim is (steil en de treden zijn bedolven onder een laag aarde en as), was het smalle randje bovenaan de krater ook doodeng. We waren blij dat we Fynn in de rugdrager hadden.
• En natuurlijk: een goede camera!

Tip: liever niet voor dag en dauw opstaan met je kinderen en het risico lopen achteraan te belanden bij de zonsopkomst? Ga dan gewoon na zonsopkomst op pad of kies zelfs voor de zonsondergang. Het natuurverschijnsel is niet minder indrukwekkend en je bent praktisch alleen bij de uitzichtpunten en bij de krater zelf. En, nog een voordeel: je kunt in een dorpje verderop slapen omdat je niet in alle vroegte op moet.

Heb je zelf de Bromo vulkaan al bezocht met kinderen en heb je tips die in dit overzicht ontbreken? Let us know!

Bromo vulkaan op maat

Overtuigd? Mooi! Wil je dat wij dit avontuur voor jouw gezin inplannen in een rondreis over Java? Vraag een reisgesprek aan en we bekijken samen hoe de Bromo vulkaan het best in jouw route past.