Sumatra en Bali in drie weken, met tieners van 16 en 13

De reis begint niet op Bali maar op Sumatra, en dat was de hele opzet. Bukit Lawang ligt aan de rand van het Gunung Leuser-park, een van de weinige plekken ter wereld waar je orang-oetans in het wild kunt zien. Dat het hier lukt komt door het rehabilitatiecentrum dat er lang zat: de apen zijn aan mensen gewend.

De trekking duurt zes uur en gaat met een gids en een ranger de jungle in. Kraken de takken boven je, dan ben je in de buurt. Terug gaat het op een binnenband de rivier af. Wij liepen deze trekking zelf ook, en het is precies het soort dag waar twee tieners wél wakker voor willen.

Ze sliepen in een ecolodge midden in het dorp, met de jungle aan de achterkant en 's nachts het geluid van de rivier erbij. Eén ding om te weten: Bukit Lawang is ook bij Indonesiërs zelf populair, en in het weekend kan er harde muziek staan. Ook dat is Indonesië.

Eén nacht vlak bij de luchthaven van Medan, en die staat er om een praktische reden: de volgende ochtend vliegen ze door naar Bali en dat gaat vroeg.

Dit is geen etappe om iets van te verwachten, en dat hoeft ook niet. Goede bedden, een ontbijt en vijf minuten naar de vertrekhal. Wie na drie dagen jungle nog een nachtrit naar de luchthaven plant, begint de Bali-week moe.

Op een uur rijden van de luchthaven ligt Ubud, en het contrast met Sumatra is groot: rijstterrassen, warungs en overal kleine offerbakjes. Ubud zelf is druk, dus sliepen ze net buiten het centrum, tussen de rijstvelden en met een eigen zwembad.

De eerste dag gingen ze fietsen met een lokale gids, door dorpjes en langs een familietempel waar hij uitlegt hoe het Balinese leven in elkaar zit. Dat is meteen aan het begin van de reis handig: daarna snap je waarom die offerbakjes overal liggen.

De dag erna raften op de Ayung. Stroomversnellingen, een groene kloof eromheen en aan het eind een warme douche en een lunch. Voor Kay en Nova was dat goed te doen, en het dekt precies hun wens: actief zijn in plaats van tempels afwerken.

De rit naar Sidemen is het halve werk: slingeren door de bergen, en als je dacht dat Bali niet groener kon, bewijst deze vallei het tegendeel. Kijk goed en je ziet wat er groeit, vooral pepers.

Sidemen is klein. Eén doorgaande weg met winkeltjes en een handvol restaurants, en daarachter rijstvelden tot aan de rivier. Ze liepen er een stuk doorheen, langs boeren op het land en mensen die de was doen in de rivier, met gesprekken op handen en voeten.

Vanuit hier gingen ze ook met de jeep naar de Batur, en na twee nachten reden ze door.

Eén ding om rekening mee te houden: Sidemen is klein en heeft weinig slaapplekken. In de zomervakantie is het er snel vol, dus wees er op tijd bij.

Amed is eigenlijk geen dorp, maar een rij dorpjes die aan elkaar zijn gegroeid. Wat het bijzonder maakt is dat de massa hier niet komt: een handvol reizigers, en verder gewoon het dagelijks leven. Aan het eind van de middag komen de vissers terug van zee.

Voor de kust ligt een huisrif waar je vanaf het strand zo naar toe loopt. Geen boot, geen tour: snorkel op en gaan. Voor tieners is dat ideaal, want ze kunnen zelf het water in wanneer ze willen.

Hun lodge lag boven op een berg, met een zwembad en uitzicht over zee. Dat geeft een beetje het gevoel dat je er alleen bent, maar het betekent ook dat je niet even naar het centrum loopt. Er rijdt een shuttle, en de warung bovenaan bij de ingang is een aanrader.

Aan de noordwestkust, en in deze route een tussenstop met een doel: vanaf hier vaar je naar Menjangan. Ze sliepen er twee keer één nacht, voor en na het kamperen.

Het guesthouse is eenvoudig, met een zwembad en op loopafstand van het zwarte lavastrand. 's Avonds steek je de hoofdweg over en kun je kiezen uit tientallen restaurants aan zee, met uitzicht op de vulkaan van Java aan de overkant.

Dit is de nacht waar Kay en Nova het thuis het langst over hadden. Menjangan is een onbewoond eiland voor de noordwestkust, met water waar je meters diep doorheen kijkt. Op de vaartocht erheen wordt al gestopt om te snorkelen.

Tegen zonsondergang varen de dagjesmensen terug naar Pemuteran en blijft hun boot liggen. Tentje opzetten, hout sprokkelen, vuurtje maken. Er is plek voor maximaal vier tenten, dus druk wordt het niet, en een tijdschema is er niet.

De volgende ochtend kunnen ze vroeg op om de zonsopkomst vanaf de boot te zien, en daarna is het ontbijten, inpakken en terugvaren. Eén nacht, en wel de nacht die de rest van de reis moeilijk kan overtreffen.

Van de kust het binnenland in, over een kronkelweg met hier en daar een familie apen langs de kant. Munduk is een bergdorp tussen mistige heuvels, met groene valleien eronder en een handvol restaurants. Neem een trui mee, 's avonds koelt het af.

De omgeving zit vol watervallen die je zelf niet zomaar vindt. Hun gids komt uit het dorp en kent elk paadje. Ze liepen drie tot vier uur door de vallei, klauterend naar watervallen met natuurlijke glijbanen en poeltjes om in te duiken. Zwemkleding aan onder je kleren, dus.

Het is soms klimmen en klauteren, maar je stopt onderweg steeds. 's Middags deden ze niets meer, en dat was precies goed.

Vanaf Sanur is het een half uur varen. De boot stopt een paar meter voor het strand, dus het laatste stuk gaat door het water, en met een tuktuk hobbelen ze daarna naar hun kamers. Dat ritje alleen al levert de eerste slappe lach op.

Drie nachten, en overdag scooteren ze het eiland rond: elke keer een andere baai, en over de brug naar Ceningan, dat minstens zo mooi is. Snorkelen doen ze gewoon vanaf het strand.

Wel waterschoenen meenemen, want de schelpen zijn scherp.

Er zijn ook tours naar een plek waar vaak manta's zwemmen. Eerlijk is eerlijk: daar gaat het er niet altijd diervriendelijk aan toe, en dat zeggen we liever vooraf. Suppen door de mangroves is wat ons betreft de mooiere ochtend, en wie het wiebelig vindt neemt een roeibootje.

Sanur staat twee keer in deze route, en allebei de keren met een reden. Eén nacht op de heenweg naar Nusa Lembongan, omdat de boot hier vertrekt, en één nacht aan het eind, omdat de luchthaven een half uurtje rijden is.

Het is er gemoedelijker dan Kuta of Legian: een lange straat met winkeltjes en koffietentjes, vissersboten op het strand en vliegerende kinderen. Bovendien is dit een van de weinige plekken op Bali met lichtgekleurd zand, want de meeste stranden hier zijn zwart van de lava.

Die laatste dag is voor het zwembad, wat souvenirs en een laatste keer de golven in. Daarna haalt de chauffeur ze op.